ESG-vragenlijst van uw grootste klant: wat moet u echt invullen?

## De vraag die nu bij veel MKB-bedrijven binnenkomt Uw grootste klant, uw bank of uw verzekeraar stuurt een lijst met tientallen duurzaamheidsvragen en verwacht die binnen een paar weken terug. U bent geen jurist, u heeft geen duurzaamheidsafdeling, en de vraag die overblijft is simpel: wat moet u hier nu echt invullen? Het antwoord staat sinds maart 2026 vast in een aanpassing van de richtlijn duurzaamheidsrapportering, de zogeheten ketenbepaling. Die bepaalt dat een bedrijf dat zelf verplicht is te rapporteren, van een leverancier met duizend medewerkers of minder niet meer duurzaamheidsinformatie mag vragen dan er in de vrijwillige EU-standaard voor niet-beursgenoteerde MKB-bedrijven staat, de VSME. Wat daarbovenuit gaat, mag u als leverancier weigeren. De rest van dit artikel laat zien hoe u dat onderscheid in de praktijk maakt. ## Waarom deze grens er is gekomen Voordat deze bepaling gold, kon iedere afnemer in de keten in feite zijn eigen lijst opstellen, vaak gebaseerd op de uitgebreide rapportagestandaard voor grote, beursgenoteerde ondernemingen. Voor een installatiebedrijf of een kantoorbedrijf met twintig of vijftig medewerkers is dat een andere orde van grootte dan waarvoor die standaard is geschreven. De ketenbepaling koppelt de vraag dus aan een standaard die specifiek voor kleinere ondernemingen is gemaakt, zodat de omvang van wat gevraagd wordt in verhouding staat tot de omvang van het bedrijf dat antwoordt. De VSME zelf is geen verplichting op zich. Het is een vrijwillig kader dat een grens meekrijgt zodra een rapportageplichtige afnemer erom vraagt. Wie de standaard nog niet kent, vindt op [[LINK:/onderwerpen|per onderwerp uitgezocht wat de VSME precies inhoudt]] een overzicht van wat erin staat en wat niet. ## Hoe u een vraag herkent die binnen de grens valt Vragen over energieverbruik, uw belangrijkste uitstootbronnen, het aantal medewerkers en basisgegevens over arbeidsvoorwaarden komen doorgaans terug in de VSME en vallen dus doorgaans binnen wat gevraagd mag worden. Vragen die vaak verder gaan dan de standaard zijn bijvoorbeeld gedetailleerde scope 3-ketenanalyses over uw eigen toeleveranciers, uitgebreide biodiversiteitsrapportages, of een volledig due diligence-beleid zoals grote ondernemingen dat moeten voeren. Of een specifieke vraag in uw geval wel of niet binnen de VSME valt, is iets dat per vraag beoordeeld moet worden tegen de tekst van de standaard zelf; toezichthouders en de officiële tekst op EUR-Lex zijn daarbij het uitgangspunt, niet een algemene indruk. ## Hoe u het teveel netjes weigert Een vraag weigeren hoeft geen conflict te worden. Het helpt om drie dingen te scheiden: wat u wél aanlevert, waarom het overige buiten de standaard valt, en dat u openstaat voor een toelichting als de afnemer denkt dat het toch onder de VSME valt. Een formulering die vaak werkt, verwijst naar de ketenbepaling zelf en naar het feit dat uw onderneming onder de drempel van duizend medewerkers valt, zonder de relatie op scherp te zetten. Afnemers krijgen deze vraag op dit moment van veel leveranciers tegelijk en verwachten een duidelijk, onderbouwd antwoord eerder dan een uitgebreide juridische onderbouwing. ## Wat overblijft, en waar het dossier begint De vragen die wél binnen de VSME vallen, moet u nog steeds beantwoorden, en dat is meestal het meeste werk. Veel van die antwoorden staan al in stukken die u heeft: een energienota, brandstofbonnen, een uitdraai uit de loonadministratie. Het beoordelen welke vraag binnen de grens valt, kan gratis: de capcheck op esgia.eu doet dat per vraag, zonder account. Het is een eerste, praktische stap om te zien hoe groot de resterende lijst daadwerkelijk is. Wilt u in een paar minuten zien waar uw bedrijf ongeveer staat, dan geeft [[LINK:/quick-scan|de quick-scan met een paar vragen een eerste indicatie]]. Het is goed om helder te houden wat zo'n beoordeling wel en niet is. Een capcheck of een ingevulde vragenlijst is geen juridisch advies, geen audit en geen keurmerk; voor dit type MKB-rapportage bestaat op dit moment geen erkennende instantie, bij geen enkele aanbieder. Bij twijfel over een specifieke situatie, bijvoorbeeld wanneer het aantal medewerkers rond de drempel van duizend ligt of wanneer een afnemer een vraag anders motiveert, ligt het voor de hand dat te bespreken met een jurist of met de bevoegde toezichthouder. Meer over hoe de beoordelingen tot stand komen en welke bronnen daaraan ten grondslag liggen, staat beschreven op [[LINK:/hoe-het-werkt|de pagina die uitlegt waar de informatie vandaan komt]]. ## Als de standaard zelf verandert De VSME en de ketenbepaling liggen nu vast, maar staan niet stil: interpretaties worden aangescherpt en drempels kunnen worden toegelicht. Wie eenmaal een dossier heeft opgebouwd, wil niet elke keer opnieuw uitzoeken of een wijziging relevant is. Vragen die vaker terugkomen over hoe dit precies werkt, zijn verzameld op [[LINK:/veelgestelde-vragen|de pagina met veelgestelde vragen]]. Wilt u eerst zien hoeveel van de lijst die u kreeg werkelijk binnen de grens valt? Doe de gratis quick-scan of blader door de onderwerpen; beide kosten geen account en geven direct een concreet startpunt.