Bestaat er een ESG-certificaat voor het MKB?
Nee. Voor de duurzaamheidsvragenlijsten die MKB-bedrijven van een grote afnemer, hun bank of hun verzekeraar krijgen, bestaat op dit moment geen erkennende instantie. Er is dus ook geen keurmerk, geen certificaat en geen audit die kan vaststellen dat uw rapportage "goedgekeurd" is. Dat geldt voor esgia, en het geldt evengoed voor elke andere aanbieder die iets anders beweert.
Wat wel bestaat, is een standaard om naar te werken: de VSME, de vrijwillige EU-standaard voor niet-beursgenoteerde MKB-bedrijven. Die standaard beschrijft welke informatie een rapportageplichtig bedrijf van een kleinere leverancier mag vragen, en in welke vorm. Een standaard is een kader om een antwoord tegen af te zetten. Het is geen keuring van dat antwoord, en het levert geen stempel op dat u ergens aan mag ophangen.
Het verschil tussen een standaard en een stempel
De verwarring ontstaat omdat beide woorden vaak door elkaar worden gebruikt. Een standaard, zoals de VSME, legt vast wát er gevraagd en beantwoord mag worden: welke onderwerpen, welk detailniveau, welke indeling. Een certificaat of keurmerk zou iets anders doen: het zou een onafhankelijke partij laten verklaren dat uw antwoorden kloppen. Voor jaarrekeningen van beursgenoteerde bedrijven bestaat die tweede laag wel, in de vorm van assurance door een accountant. Voor de duurzaamheidsrapportage van een MKB-bedrijf bestaat die laag niet, en het is niet aan een softwareplatform om daar zelf een equivalent van te verzinnen.
Dat betekent niet dat er niets te controleren valt. Het betekent dat de controle op dit moment bij de afnemer, de bank of de verzekeraar zelf ligt, en bij wat u hen aanlevert als onderbouwing. de meestgestelde vragen over wat esgia wel en niet is gaat dieper in op waar de grens precies ligt tussen wat het platform doet en wat het nadrukkelijk laat liggen.
Waarom u toch om "bewijs" wordt gevraagd
Een afnemer die zelf rapportageplichtig is, moet ergens vandaan halen wat er in zijn eigen keten gebeurt. Hij vraagt daarom niet om een certificaat van u, maar om een ingevulde vragenlijst met een onderbouwing die hij kan naslaan: welk getal komt uit welke energienota, welke aanname hoort bij welke emissiefactor, met welke peildatum. Diezelfde logica geldt voor een bank die naar de energieprestatie van uw bedrijfspand vraagt, of een verzekeraar die naar uw wagenpark vraagt. Zij willen een herleidbaar antwoord, geen extern gewaarmerkt document.
Dat herleidbare antwoord is precies wat een dossier oplevert: de brondocumenten die u al heeft, de aannames die u zelf bevestigt, en een vaste plek waar dat allemaal blijft staan voor de volgende keer dat er een vragenlijst binnenkomt. de onderwerpen die per situatie zijn uitgezocht laat zien welke bronnen daarbij horen en hoe ze zich tot elkaar verhouden.
Wat u wél kunt laten zien
Zonder certificerende instantie blijft er iets over dat wel degelijk overtuigt: een dossier dat consistent is, gebaseerd op documenten die u zelf kunt aanwijzen, en opgebouwd volgens de indeling van de standaard die voor uw situatie geldt. Dat is geen bewijs in de juridische zin, maar het is wel het verschil tussen een vragenlijst die binnen een halfuur is ingevuld met een onderbouwing erachter, en een vragenlijst die op gevoel is ingevuld. Voor een afnemer die zelf moet kunnen aantonen waar zijn cijfers vandaan komen, is dat verschil relevant.
Hoe die opbouw precies werkt, en welke stukken daarvoor nodig zijn, staat beschreven op de pagina die laat zien waar de informatie vandaan komt. Daar staat ook waarom de bronvermelding, dus de vindplaats van elke regel in de officiële tekst, bewust gratis toegankelijk is: herleidbaarheid is precies het punt, dus die zet u niet achter een betaalmuur.
Voorzichtig zijn met keurmerken van derde partijen
Op de markt duiken badges en keurmerken op die zich presenteren als ESG-erkenning voor het MKB. Omdat er geen wettelijk kader is dat zulke erkenningen toetst, is het aan u om kritisch te zijn op wat een dergelijk keurmerk precies verklaart, wie het uitgeeft en op basis waarvan. Voor de juridische betekenis van een specifieke claim, of voor de vraag of uw bedrijf onder een bepaalde verplichting valt, is een jurist of de bevoegde toezichthouder het juiste aanspreekpunt; dit artikel beschrijft de stand van zaken, geen advies voor uw specifieke situatie.
Wilt u eerst weten of dit voor uw bedrijf speelt, en welke vragenlijst daarbij hoort? in een paar vragen ziet u waar u staat, zonder dat daar een account voor nodig is.